EN

Ana sayfa › KDV Hesaplama

KDV hesaplama — KDV ekle, KDV çıkar, stopaj, kâr marjı, komisyon

KDV nasıl hesaplanır?

KDV hesabında iki yön vardır ve ikisi birbirinin tersi değildir; en yaygın hata buradadır.

KDV eklemek kolaydır: KDV hariç tutarı oranla çarparsınız. 100 TL'lik bir mala %20 KDV eklenince KDV 20 TL, KDV dahil fiyat 120 TL olur.

KDV çıkarmak ise bölme işidir. KDV dahil 120 TL'lik bir fiyatın içindeki KDV'yi bulmak için fiyatı 1,20'ye bölersiniz: 120 ÷ 1,20 = 100 TL KDV hariç, 20 TL KDV. Fiyatın %20'sini çıkarmak (120 × 0,20 = 24) yanlış sonuç verir, çünkü %20 KDV hariç tutarın yüzdesidir, dahil tutarın değil.

Genel formüller:

Türkiye'de KDV oranları

Üç oran uygulanır: %20 genel oran (çoğu mal ve hizmet), %10 indirimli oran (gıda ürünlerinin büyük kısmı, konaklama, sinema-tiyatro, bazı sağlık ürünleri), %1 en düşük oran (ekmek, un, belirli tarım ürünleri, bazı konut teslimleri). Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişebildiği için faturanızdaki oranı esas alın; araçtaki oran seçici üçünü de sunar.

Stopaj hesabı

Stopaj, ödemeyi yapanın brüt tutardan kesip vergi dairesine yatırdığı vergidir. Serbest meslek makbuzunda ve iş yeri kira ödemelerinde %20, bazı ödemelerde %10, %15 ve %17 oranları görülür. Net ödenecek tutar = brüt − stopaj. Örneğin 10.000 TL brüt serbest meslek ödemesinde stopaj 2.000 TL, net 8.000 TL'dir. Araç brütten nete hesaplar; netten brüte gitmek için brüt = net ÷ (1 − oran ÷ 100).

Kâr marjı ve markup

İki kavram sürekli karıştırılır:

80 TL'ye alınıp 100 TL'ye satılan bir üründe kâr 20 TL; marj %20, markup %25'tir. Perakendede "yüzde 30 koyuyorum" genellikle markup'tır; muhasebe raporları marj kullanır. Araç ikisini birden gösterir.

Komisyon

Pazaryeri, emlak ve aracılık ödemelerinde komisyon brüt tutarın yüzdesidir. 5.000 TL satışta %15 komisyon 750 TL, satıcıya kalan 4.250 TL'dir. Komisyona ayrıca KDV uygulanıyorsa (çoğu pazaryerinde uygulanır) komisyon tutarını KDV Ekle sekmesinde tekrar hesaplayın.

Sık sorulan sorular

KDV dahil fiyattan KDV nasıl çıkarılır?

KDV dahil tutarı (1 + oran ÷ 100)'e bölün. %20 KDV'li 120 TL'nin KDV hariç tutarı 120 ÷ 1,20 = 100 TL, KDV tutarı 20 TL'dir. Tutarın %20'sini çıkarmak (120 − 24 = 96) yanlıştır.

Türkiye'de KDV oranları nedir?

Genel oran %20; gıda, konaklama, bazı hizmetler gibi kalemlerde %10; ekmek, belirli tarım ürünleri gibi temel mallarda %1 uygulanır. Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişebilir; faturada yazan oran esastır.

Kâr marjı ile markup arasındaki fark nedir?

Kâr marjı kârın satış fiyatına oranıdır; markup kârın maliyete oranıdır. 80 TL'ye alıp 100 TL'ye satarsanız marj %20, markup %25'tir.

Stopaj neyin üzerinden hesaplanır?

Brüt tutar üzerinden. Serbest meslek ödemelerinde %20, kira ödemelerinde %20 gibi oranlar yaygındır; net ödenecek tutar brütten stopajın düşülmüş halidir.